TOPAKLI HAKKINDA

Yaylabağ, Taşpınar, İncek, Tuluntaş, Hacılar, Gökçehöyük,Topaklı, Çayırlı, Gölbek, Çimşit, Kırıklı, Karacaörenköylerinde ve Bezirhane Beldesi’nde bulunan höyüklerde yapılan yüzey araştırmalarında İlk TunçÇağı izlerine rastlanmıştır.

Gölbaşı çevresine XI. yüzyıldan itibaren yerleşmeye başlayan Türkmen, Türkmen-Yörük, Yörük ve

Türkmen Ekrad grupları şunlardır:- Beğdili aşiretinden “Arablu” cemaati (konargöçer Türkmen Yörüğü).

- Bozulus nam-ı diger “Tabanlu” Türkmenleri. Bu Türkmenler “Hacılu (Hacılı)”, “Karamanlu”, “Abdurrahmanlu”,

“Derilü”, “Sarılu” ve “Oğulbeylü” gruplarına ayrılır.

- Mamulu aşiretinden, konar-göçer “Şerefli” Türkmeni.

- “Çakallar” cemaati, Bozulus aşiretine mensup Türkmen Yörüklerinden. - “Deli Himmetli” Yörük cemaati.

- Boynuinceli aşiretinden “Deliler” Türkmen cemaati. - “Dolundaş” Yörük cemaati. - “Gerder” Yörük cemaati.

- “Hacımuradlı” Yörük cemaati. - “Halaşlı (Halaşlu)” Yörük cemaati.

- Bozulus Türkmen aşiretinden “İymir (Eymir)” cemaati.

- Türkmen Yörüklerinden “Karakeçili” aşireti mensupları. - “Karaoğlan” Yörük cemaati.

- Sekili Yörük cemaatinden “Koparan” Yörük cemaati. - “Macarlar” konar-göçer Yörük cemaati.

- Tabanlı Türkmen aşiretinden “Mahmatlı” cemaati. - “Selâmetli” Yörük cemaati.                                                - “Karagediklü” Türkmen cemaati.

- “Tobaklı” (Topaklı)” Yörük cemaati.

- “Yavrucak” Yörük cemaati.  - “Azizbeylü” Yörük cemaati.  - “İncek” Yörük cemaati.

- Beğdili aşiretinden konar-göçer “Afşar” cemaati.

32

Günümüzde bulunan Çerkes, Tatar ve bazı Türkmen  Ekrad cemaatleri ise XVIII. yüzyıldan sonra bu  bölgeye yerleşmişlerdir.

Gölbaşı’na bağlı köylerde Osmanlı döneminde kurulan

vakıflar, genellikle dini, hayri ve sosyal amaçlıdır.

Günümüzde bu vakıflardan işlevini yürüten vakıf kalmamıştır.

Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Kayıtlar

Arşivi’nde kayıtlı bulunan vakıflar şunlardır:

1. Oğul Beğ Zaviyesi Vakfı (Oğulbey Köyü). 2. Seydi Yusuf Zaviyesi Vakfı (Bağiçi Köyü).

3. Seyyid Muslihiddin Zaviyesi Vakfı (Bağiçi). 4. Ali Kocaoğlu Mustafa Vakfı (Selametli Beldesi).

5. Hasan Nadir Efendi ibni Hacı Ömer Vakfı (Karagedik  Beldesi).

6. Havvâ Hatun Vakfı (Hacımuratlı). 7. El-Hac Mehmet Efendi ibni Abdullah Vakfı  (Ahiboz).

8. Muhaciroğlu Ali bin Mehmed Vakfı (Ahiboz). 9. Hasan Ağa Cami-i Şerifi Vakfı (Çayırlı).

10. Mehmed Efendi bin Hacı Mustafa Vakfı  (Hacılar).

11. El-Hac Ömer Cami-i Şerîfi Vakfı (Hacılar).  12. Hacı Abdullah Efendi bin Mehmed Cami-i

Şerifi Vakfı (Karaoğlan).

13. Mustafaoğlu Hacı Ebubekir Ağa Vakfı (Subaşı). 14. Osman Ağa ibni Kasım ibni Abdülğaffar Vakfı

(Taşpınar).

15. Mustafa Kethüda Cami-i Şerif Vakfı (Topaklı).

16. Abdulvehab Efendi ibni Ahmed Misafirhanesi  Vakfı (Tuluntaş).

17. Halil İbrahim bin Şeyh Mustafa Vakfı (Tuluntaş). 18. Abide Hatun Cami-i Şerifi Vakfı (Velihimmetli).

19. Yusuf b. Abdülkadir İsfahani Vakfı (Yaylabağ).  20. El-Hac Hüseyin Cami-i Şerifi Vakfı (Yurtbeyi).

21. Bekir Çavuş bin Mehmed Vakfı (Karacaören). 22. Abdullah Beşe Cami-i Şerif Vakfı (Koparan).

23. Bursa İsa Bey Camii Vakfı (Tuluntaş).  24. Hacı Ömer Cami-i Şerif Vakfı (Gölbek).

25. Şerif Mehmed Bey Cami-i Şerif Vakfı (Hallaçlı).  26. Ahmet Efendi bin Mustafa Vakfı (Karagedik).

27. El-Hac İsa Cami Vakfı (Çimşit).  28. Velüyiddin Cami-i Şerif Vakfı (Bağiçi).

29. Halil Efendi bin Ömer (Örencik).  30. Mahmatlıbahçe Köyü Camii Vakfı.

31. Bezirhane Köyü Camii Vakfı. 32. Çakal (Oğulbey) Köyü Camii Vakfı.

33. Bursal (Yaylabağ) Köyü Camii Vakfı. 34. Kızılcaşar Köyü Camii Vakfı.

35. Tolintaş (Tuluntaş) Köyü Cami-i Şerif Vakfı. 36. Çerkezhöyük (Gökçehüyük) Köyü Cami-i Şerif Vakfı.

37. Mevlânâ Celâl bin Necmüddin Kuşhisarî Vakfı.

Ankara Valisi, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarını

GÖLBAŞI  Topaklı Köyü’nden Mehmet Çavuş,

Çayırlı Köyü’nden İsmail Ağa ve Halit Ağa ile Karagedikli  Mustafa Bey.

Gölbaşı ilçe hudutları dahilinde bulunan yerleşmelerde  tarihi seyir içinde, Anadolu Selçuklularından

Gölbaşı-Haymana karayoluna 5 km, ilçe merkezine

116 393

Mustafa  Kethüda Tarafından Cuma Namazı Kılınan bir Cami

Yaptırılır. Bu Camiye,

Ali Halife bin Mustafa hatip olarak

tayin edilir.

Günümüzde köyde Celiller, Mantılar, Köseler,

Karaahmetoğulları, Hatıplar, Deveciler, Abekirler ve

Keleşler sülalelerine mensup aileler yaşamaktadır.

İlköğretim 5.nci sınıfa kadar yapılmaktadır. Doğal ve kültürel zenginliklere sahip olan köyde, 1828 ve

1521 tarihlerinin yazılı olduğu “Satı Hanım” çeşmesi  bulunmaktadır.

Köyiçi ve mera çeşmelerinin bulunduğu köyden   Kaleboğazı deresi geçmektedir. I. ve II. sınıf tarım

Arazisine sahip olan köyde, sulama amaçlı gölet  bulunmaktadır. Kuru tarım yapılan yörede buğday,

Arpa, ayçiçeği ve kimyon ekimi yapılmaktadır.  Tarım ürünlerinin yetiştirildiği bölgede, küçük ve

Büyükbaş hayvan besiciliği oldukça yaygındır. Geleneksel mimari olan kerpiç-dam yapıların yerini beton

                                                 Karkas ve Yığma Meskenler Almaktadır 

 İkizce

Kasabası, Oyaca Beldesi, Gökçehöyük, Velihimmetli  ve Çayırlı köyleri ile komşudur.

Tarihi Roma Yolu yakınında bulunan yerleşmede Roma dönemi şehirlerinden “Androna”nın kurulduğu

yer olarak kabul edilir. Günümüzde köy içinde Roma dönemi antik mermer malzemeler bulunmaktadır.

Ayrıca Büyükbahçe ve Kayabaşı mevkilerinde eski yerleşme  yerleri bulunmaktadır.

Anadolu Selçukluları döneminde bu bölgeye Bozulus Türkmen boyları yerleşir. Kaynaklarda “Tobaklı”,

“Topaklı” cemaati Ankara, Adana ve Sivas bölgelerine  yerleştiği ve “Yörükan” olduğu zikredilir.

Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf Kayıtlar   Arşivi’nde bulunan bir belgede, 1860 yılında

GÖLBAŞI

Haymana kazasına bağlı Topaklı Köyü’ne,

Karagedik, Selametli ve Bezirhane beldeleri ileBağiçi, Örencik, Topaklı, Ahiboz, Çimşit, Oğulbey,Karaoğlan, Yaylabağ, Yurtbey, Mahmatlı, Karacaören,

Gölbek ve İncek köylerinde Bizans dönemi iskan izlerine rastlanır.

BİLGİ BURHAN YAVUZ